Truyện ngắn: BIỂN SÀI GÒN (tác giả: Kàra Khonh)

 

Truyện ngắn: BIỂN SÀI GÒN

(Kàra Khonh)

*

Thời kỳ suy thoái! Đường phố, hàng quán chảy xệ.

Chiều tan tầm. Mây thối rữa xà thấp. Thành phố lại mưa. Đủ “combo” thành phố: mưa, ngập, kẹt. Còn bạn thì một mình nhưng lòng náo động. “Giữa thành phố bít bùng mưa, không biết đi đường nào?”. Chỗ nào không ngập, bạn nghĩ! Bạn mở FM. Định nghe thử đường nào ngập, đường nào kẹt mà tránh đi. Nhưng nghe một hồi, bạn thấy đường nào cũng ngập cũng kẹt, chỉ là ít nhiều. Loay hoay lấy ra cất vô, điện thoại ướt nước. Nó muốn khùng điên ba trợn rồi! Bất lực, đành nhét nó vào túi. Bạn đưa mắt nhìn cơn mưa chưa có dấu hiệu ngớt. Cơn mưa này đã kéo dài hơn mười năm từ ngày đầu tiên bước chân xuống thành phố. Nếm mùi thành phố, bạn quá đã sự thành phố!

Không biết đường nào trống, rồi chặng đường kế tiếp có nhiều xe không; thôi thì đường nào ít người cứ xấn vô; bạn thấy do dự nhiều khi khiến cho mình lựa chọn sai lầm. Như kiểu, bạn mân mê lựa một vỉ rau củ quả cho đã đời trời đất, về nhà mở ra, hư úng hết trơn! Chưa kể, lựa chọn cũng có hạn sử dụng. Có những chọn lựa chỉ đúng hoặc phù hợp trong thời gian nào thôi. Bạn lựa chọn bám trụ thành phố. Liệu lựa chọn này hạn dùng bao lâu đây?

Xe tải ào qua, nước xô tới, bạn sực tỉnh. Giờ chạy đường nào đây. Thành phố đã bít bùng mưa, có đường nào không mưa đâu. Nhiều khi đời sống đẩy mình vô tình thế mà chọn ngã nào cũng kẹt cứng. Cả đám người chen chân, tưởng có thể vụt thoát, nhưng rốt cuộc chỉ vây hãm lấy nhau. Vậy là cả đoàn người cùng bố ráp ngã tư, mặc cơn mưa giăng lưới. Nước cống cứ xì ra, lừng lững dâng lên. Trời cứ mưa, người cứ gầm mặt chạy. Những con người lầm lũi tan ca về nhà trong cơn mưa. Mặt người xám ngắt, tròng mắt trống rỗng.

Tiếng xe máy hục hặc kéo bạn lại, không để bạn trôi theo dòng nước cống đen xì. Nó ngợp bô, cứ hừ hự đứt quãng. Chiếc xe sắp đuối nước. Chắc nó đang chửi thầm: “thằng chủ mình bị khùng điên ba trợn rồi, cứ nhằm đường ngập nước ủi tới”.

Mặc nó nghĩ, giờ bạn đã dắt xe lội nước. Thành phố trở nên con chuột lụt. Vừa dắt xe, bạn nhớ hồi nhỏ lội kinh kéo theo chiếc xuồng. Chắc cũng từa tựa vậy! Nước kinh xưa cũng lạnh. Hai ống chân đi luồn giữa những lá súng chỉ, lòng bàn chân đạp lớp cỏ lùn đang vượt lên. Mùi bùn ngai ngái, bước tới đâu xủi bọt tới đó. Dắt xe đi giữa nước cống thành phố, mũi bạn ngửi mùi rác “lên men”. Những rác rưởi thành phố “té nước theo mưa”, thừa cơ ngập kẹt nổi dậy làm loạn. Rác bị vứt, vướng kẹt trong cống, nay được dịp mưa lớn hùa nhau trỗi dậy. Bạn rối chân trong cuộc tạo phản của rác thành phố. Mùi cống tanh trộn ướp vào nước mưa, hắc vào mặt, phả vào mũi, tràn vô cuống họng.

Thành phố như mê cung mưa bất tận!

*

Chợt, bạn kinh ngạc. Hóa ra khúc đường này có quán ẩm thực “T.K.”. Ở đây hàng năm trời, ngày nào đi làm về cũng chạy ngang chỗ này, bạn chưa bao giờ thấy. Quán trưng bày quen thuộc, vẫn trang trí tiểu cảnh làm người ta hồi tưởng mấy quán nhậu tỉnh lẻ thập niên chín mươi. Bạn như thấy chính mình ngồi đó với “người quen xưa”. Người quen của bạn vẫn rất thích mấy món ăn rau củ; nhưng rau củ ấy thường đắt hơn thịt thà cá mú. Người quen ấy khiến túi bạn không ít lần viêm nhiễm. Nhưng bây giờ, bệnh viêm túi lại khiến bạn bồi hồi mỗi khi nhớ lại những đêm cùng rong ruổi giữa kẹt hẻm thành phố. Nó khiến bạn nhận ra thứ “văn hóa hẻm” của thành phố này. Hẻm chứa bao niềm riêng của người thành phố. Hẻm chất chồng những năm tháng người. Góc hẻm buồn mờ tối trơ trọi giữa khuya, bạn thấy nó y như lòng mình sau khi đã bám trụ ở đây hơn mười năm. Đã bao hình bóng bạn lấm lem vách hẻm tối!

Chợt thấy ngõ hẻm quen, bạn vô thức rẽ vô. Đang khi còn dắt xe đi “dạo” dưới cơn mưa, bạn thấy như thể nhiều “người quen” chạy lướt qua, rồi lùi lại phía sau. Những người quen cũ, bây giờ đều tứ tán. Thành phố tan tụ những dề rác lều bều trên mặt kinh. Bạn nghĩ, “không biết có bỏ sót điều gì không, bỏ sót một ai không?”. Một cảm giác trống rỗng ùa ra. Vậy là đã mười lăm năm trôi qua! Rốt cuộc bạn chẳng biết điều gì thực sự đã xảy ra và cũng không thể biết điều gì sẽ xảy ra. Bạn thường trực sống dưới cơn mưa mịt mù mãi mãi.

Có chậu cây đổ bể, đất trong chậu rã mục, tan theo nước mưa. Loài cây gì bạn chẳng biết, chỉ thấy nó xanh, uốn éo, vài cành lá tỏng teo. Bạn thấy một thân cây tật nguyền. Mưa gió quật chậu cây đổ bể, bạn thấy mừng cho nó. Cây được giải thoát. Nước mưa gột rửa cây. Lá cành vùi trong mưa lạnh ngắt như được thắm lại màu xanh. Bạn thấy cây nằm đó ướt mưa, hít thở.

Dưới cơn mưa, nước tát vào mặt. Thấy cây nằm đó, bạn lại thấy mình sao cứ trì hoãn mãi! Bạn thèm cây kinh khủng! Không biết bao nhiêu lần, muốn từ bỏ. Cứ đi đã, chưa biết đi đâu, trong trí bạn vẫn liên tục hiện lên một vạt rừng, dưới nền đất cỏ mọc um mát. Bạn ngồi đó, tĩnh lặng, ngước mắt nhìn vòm lá. Tán rừng lấp loáng nắng chiếu xuống. Rập rờn hoa nắng ru hồn mình chìm lặng. Rất nhiều đêm chập chờn ngủ thức trên gác mái nhà trọ, bạn thấy mình ngồi đó dưới mái rừng. Nhưng bạn cứ trù trừ, lần khân mãi. Bây giờ đi dưới mưa, bạn lại nghĩ “mắc giống ôn gì không thể rứt ra khỏi thành phố này được?”. Bạn không biết, nghĩ mãi, đầu óc cứ mụ mị!

*

Thường tan tầm, bạn hay qua chỗ K, cậu ấy thích ăn cơm cùng người nào đó, không muốn ăn một mình. K nói ở quê bữa cơm thường đông người; xuống thành phố rồi toàn ăn một mình. Bạn nói, “đỡ tốn không tốt sao, mắc gì ăn với ai!”. Ăn thì cứ ăn thôi, có người mắc công phải nói chuyện. Còn nếu không nói chuyện, mạnh ai nấy ăn, thì khác gì ăn một mình. Nhưng khi đã quen đến ăn cơm với K, bạn không còn suy nghĩ đó nữa. Bạn thấy, hai đứa đi bộ ra chợ chiều chồm hổm gần khu trọ công nhân cũng có cái thú vị. Thiệt! Bạn từng nghĩ chuyện nấu nướng, bìu ríu, dắt díu, đi đâu cũng cà dính cà dính lấy nhau rất phiền hà. Nhưng bạn thử một lần, chợt thấy đi bộ ra chợ có cái hay, thấy người ta chen chúc rôm rả nói chuyện. Mớ hỗn tạp chợ đầy hơi hám con người. Cả mùi mồ hôi, xăng xe, cứt gà vịt, sạp cá tanh, quầy thịt đỏ, hàng rau trái mơn mởn. Tất cả quện vào nhau, đầy ứ! Nhưng thú vị, vì bạn đi cùng một người.

Vậy là K đã dọn về quê được hơn hai năm rồi! Xe nặng ì, kiệt sức không muốn đi nữa. Bạn đoán K không trụ nổi thành phố. K chỉ nói với bạn trước một ngày. Bữa đó rủ rê nấu nướng, ăn với nhau bữa cơm, K nói cậu ấy xin nghỉ ở xí nghiệp rồi. “Về quê thôi người ơi! Chơi hết sức rồi”. K có nụ cười đẹp. Hình như người đồng bào Tây Nguyên nào cũng có nụ cười đầy nắng. Nụ cười giòn tan nhưng sao bạn không vui nổi, chỉ nhớ lại hồi mới gặp và quen biết cậu ấy. K là người Bana, làm rẫy cà phê thua lỗ, xuống thành phố lăn xả mấy năm. Chẳng ra đám ôn gì! Xách ba lô xuống thì giờ xách ba lô về. Đi ba bộ đồ về được bốn bộ, gồm cả ba bộ cũ. “Coi như lời được bộ đồ gần cũ!”. K vừa nói, vừa đứng chiên cá xèo xèo!

Đêm đó ngủ với nhau lần nữa, sáng K bắt xe về quê. Bạn hứa ít lâu sẽ lên thăm. Bạn nói bạn ghiền núi rừng gần chết. Chỉ trông có người quen trên đó, đi rồi ở lại ít lâu, chơi cho thỏa thích! Bạn còn bắt K phải hứa, nếu bạn lên Tây Nguyên phải dẫn đi tắm suối, hái trái dại và ngủ lại chòi canh trong rẫy cà phê mà có lần K nhắc tới. Hơn hai năm rồi, bạn chưa gặp lại K.

Mới đầu về quê, còn liên lạc với nhau. Dần rồi, hai đứa cứ thưa thớt. Gần năm nay không thấy tin tức gì. Không lẽ … Bạn vừa dắt xe lội nước, vừa né dề rác xô tới. Đụng miệng cống, dề rác tản hàng. Không lẽ K đi rồi. Trước có lần cậu ấy nói “không trụ được thành phố, chắc mình quay về, đi Indo với ba mẹ!”. Bạn hỏi rồi qua đó làm gì? Bên đó xa lạ, biết mần ăn sao? Nhưng bạn lầm, xa lạ với bạn nhưng không lạ với K. “Bên đó họ nói chuyện, mình nghe hiểu được cỡ bảy mươi phần trăm?”. Lúc ấy bạn mới nhận ra đôi mắt K đen sâu, to tròn và huyền bí; nụ cười sắc nét và tươi tắn; làn da nâu bóng săn chắc. Bạn mới nhận ra món cà đắng K nấu lần đầu tiên rủ rê ăn cơm chung. Hóa ra, …! “Chưa kể, nhà thờ và các cha cũng giúp; hoặc đi theo mấy anh họ qua Cam, qua Lào”. K nói bên đó có sòng bài, dễ xin việc. Gặp may có khi phất lên, mua đất mua nhà, còn ở thành phố đâm đầu vô xí nghiệp, nhiều khi quên mất mình là con người. Với lại ở đây mấy năm, K vẫn thấy mình ra rìa. Hồi mới vô khu trọ ở, người ta nhìn lom lom, đến giờ vẫn vậy. K vẫn không thể nhập bọn với những con người ở khu này. “Sao không làm thân với những người ở đây được?”, K nói. Bạn hỏi vặn, “còn làm tình làm tội với tui được, vậy chứ tui là người gì?”. Cậu ấy cười rung rinh sàn gác.

“Người tình!”.

*

“Hỏi thiệt, sao bà cứ phải mất công xà nẹo tui vậy?”.

Bạn lại nhớ một trong số những người quen xưa. Bởi chỗ này, hồi đó bạn hậm hực ra đón người ta. Con nhỏ lè nhè sau cuộc nhậu khuya. Nó cười, “chắc tại tánh chướng khí của ông đó!”. Bạn không chướng vì cái nghề “bán nón bảo hiểm” của nó; chỉ nghĩ thà nhào vô thằng nào coi được, hoặc có tiền, bạn thì không. Chí ít đã bán bánh lấy tiền, thôi thì lấy tiền đó nuôi đứa nào cho đáng. Có lần bạn nói vậy, nó nhìn bạn thom lom. “Ông nói như kiểu ông từng có “bố đường”! Nhưng kẻ trong cuộc mới hiểu người trong kẹt, cha nội ơi!”. Nói rồi, hai đứa nín thinh.

Có lần hì hục với nhau xong, chắc vui miệng, nó kể. “Mỗi khi được bố nuôi, bố yêu như kiểu đang trong giờ làm việc. Còn xà nẹo ông, ít ra cảm thấy vì thương nhau mà sống”, nó cười không ra tiếng, xỉn tới nái. Bạn thấy không nhất thiết nghĩ nhiều như vậy. Nghe nhiều quá rồi, vô nghĩa!

Những đứa bạn học chung đại học, chắc cũng như bạn. Cả đám nếu còn thời sinh viên, chắc cảm động lắm. Bây giờ trầy vi tróc vẩy, mặt mày như chúa ôn chúa ngục hết rồi. Tụi nó sẽ nói “thương cái móc xì”. Ra trường, tụi nó đi bưng bàn hoặc chạy xe ôm, nghe mấy lời thương mến như vậy, chắc mắc gớm nhổ toẹt cho rồi. Tụi nó sẽ nói “ăn ở không, toàn nói xàm”. Hồi chưa xin được vào làm nhân viên văn phòng, chạy xe công nghệ, mấy lần bạn đi ngang trường cũ, chợt cảm thấy rối loạn tiền đình. Mãi rồi, chẳng thèm nhìn nữa. Nhưng không nhìn cổng trường, bạn lại thấy đám choai choai mới vào đại học, càng ngứa mắt. Trên vẻ mặt chúng, bạn thấy bộ dạng mình ngu ngơ hồi đó, đâm ra càng bực bội đám choai choai ồn ào non nớt. Bạn không thích ở trọ chung mấy khu sinh viên nữa. Và để khuất hẳn khỏi tầm mắt, bạn không nhận khách gần khu vực mấy trường đại học. Dù bây giờ đường sá ở đó khang trang đẹp đẽ lắm, bạn chỉ thấy nơi đó càng đẹp, ruộng vườn ở quê càng teo tóp, mặt mũi ông bà già càng méo xẹo. Chỗ đó, những cơn mưa bắt đầu!

Nhưng có lần chạy xe về khuya, thấy con nhỏ đứng ngoắc ngoắc, bạn làm lơ. Tiền bạc đâu mà chơi! Chạy xe cả ngày rồi, mệt nhừ, chẳng còn sức chơi nữa mà cũng chẳng muốn ăn dọng gì nữa, giờ chỉ thèm về phòng ngủ. Con nhỏ ngó biết bạn không nhìn, cố tình nhảy cà tưng cà tưng. “Bộ đui hả cha nội!”. Thắng muốn xéo quai hàm, “tui không có tiền bà nội ơi”. Con nhỏ lừ đừ, điệu bộ say xỉn. “Mặt cha nghèo gần chết, khỏi quảng cáo … Hay nghĩ tui không tiền, đi xe chùa!”. Vừa nói vừa bước lên xe, bạn không kịp phản ứng. Nó vỗ vai, kêu chạy đi. “Về tới chỗ, tui bo thêm”. Bạn nói “tắt app rồi bà nội!”. “Tui có đi xe ôm công nghệ đâu, chạy đi, nói nói xán bạt tai giờ”.

Mấy tháng trời, bạn hay qua chỗ con nhỏ. Nó thành ra khách mối. Chắc ỷ mối mang, nó cứ hay léo nhéo gọi mỗi khi trời khuya. Nhậu nhẹt xong ở đâu đó, nó lại lóc cóc điện gọi. Bạn bực mình. Nhiều hôm tắt điện thoại, “kệ mẹ mày!”, nhưng nửa đêm lại coi điện thoại thử. Ra tới, con nhỏ nằm nửa trên nửa dưới, đầu dựa gốc cây. Bãi ói kế bên.

“Nè ông, nay khỏi về, ngủ lại nhà tui đi!”.

Sáng ra, nó chẳng muốn thức. Không biết vì còn say nên lười, hay muốn ngửi nách thiên hạ. Bạn vùng dậy mấy lần, con nhỏ kéo lại, quơ mền đắp kín đầu. “Dậy bà nội, đi mưu sinh!”. “Khách hàng đang ở đây, cứ mưu sinh ở đây, đi đâu nữa”. Cái nết nói chuyện con nhỏ vừa khiến bạn bực mình, vừa khiến bạn không biết làm sao kháng cự. Nên, cứ hễ đêm nào ở lại chỗ nó, ngày hôm sau như hụt lại một nửa.

*

Dắt xe ngang quán cháo vịt, bạn tự nghĩ, không biết bây giờ con nhỏ ở đâu. Từ hồi nó đi tù, bạn thường vô thăm. Mua mấy thứ lặt vặt bánh kẹo, nước ngọt nữa, nó cằn nhằn. Làm như giàu lắm. “Nay xin vô công ty rồi, không chạy xe nữa”, bạn lẳng lặng lôi ra đồ đạc thăm tù. Con nhỏ ừ! “Vậy cũng tốt, để ông khỏi vớt nhỏ khác như tui”.

Rồi bẵng đi thời gian, bạn cuốn theo KPI, bạn quên luôn cả mình, về nhà chỉ vùi đầu ngủ, nhiều khi không kịp tắm. Bạn quên luôn mình, quên luôn quê quán, quên luôn anh em, quên luôn bạn bè, quê luôn cha mẹ. Nên hình bóng con nhỏ tan biến từ lúc nào, chẳng hay! Bữa vào tù thăm nó. “Chuyển trại khác rồi!”, cán bộ nói. Bạn hỏi cán bộ trại nào. Ông cán bộ thấy phiền, trả lời cắc cớ: “bộ muốn ở tù hay sao hỏi kỹ vậy”.

Bước ra khỏi cổng trại giam, bạn bần thần! Bạn nhớ bữa nó bị bắt. Giết “bố đường” lênh láng máu, không biết vì sao, con nhỏ đâm bố bấy nhầy; rồi cứ lặng lẽ trống không ngồi bên xác bố mến thương. Nghe nói, nó cứ ngồi y nguyên như vậy trong khách sạn, không nói câu nào. Người ta kéo đến, xác định ngay hung thủ trong vòng một nốt nhạc.

Nhớ hôm đó, bạn tạt vô chợ mua ít thịt thà rau củ, tính nấu cơm chờ nó về. Nó hẹn tối đó qua chỗ bạn. Chờ mãi không thấy con nhỏ tới, bạn chạy qua nhà trọ nó, hỏi thăm nhỏ bạn chung động. Nhỏ bạn nói “bị hốt rồi”. Biết chuyện, bạn chợt nhớ, có lần nó lè nhè kể chuyện “bố đường”. Bố thích dùng “ca zủ” thọc móc cửa mình nó; khiến nó đau tới xái, như con cá lóc bị xiên qua dựng ngược nướng trui. Bạn hỏi tới, mới hay bố bất lực.

Hôm gặp ở tòa, bạn ngồi ngó từ xa. Khi nó bị áp giải ra xe tù, bạn chen chân theo, nói vói “em…”. Lần đầu tiên kêu nó bằng “em”, con nhỏ ngó bạn rươm rướm mắt. Xe tù đi, qua khe cửa hẹp, mắt nó ngó nhìn bạn thật lâu. Ánh mắt nó chết cứng sau song sắt, bạn còn bị ám ảnh nhiều đêm! Có khi bật mình ngồi dậy giữa khuya, bạn thấy ánh mắt nó trong đêm sâu thành phố. Sáng thức có khi bạn thấp thỏm xem chừng điện thoại, biết đâu có cuộc gọi nhỡ!

*

Vậy là bạn đã nghỉ việc được vài tháng. Vườn điều ở nhà bắt đầu kết trái. Đầu mùa trổ bông, sương giá, tưởng đâu mùa điều năm nay thành mùa tiêu. Sáng dậy, kêu thằng em ra vườn, mà nó còn vặn vẹo, kéo mền trùm kín đầu đít. Bữa nay phải xịt thuốc cỏ rồi dọn dẹp lại khu vườn cho xong. Lại nghĩ, hồi trước vùi đầu vùi cổ vào đống minh chứng đủ loại, chạy KPI xuyên đêm; giờ cũng chạy KPI vườn điều; không đạt, ổng bả không phát lương. Ôi, nghĩ tới lương, muốn rùng mình, những tháng ngày trễ lương và chờ lương tưởng không bao giờ kết thúc. Vừa quơ quơ cần xịt, lại nghĩ, trưa sẽ ra mé sông ở cuối vườn, bụi tre gai chắc còn ít măng. Bạn xắn rồi đem về, chiều tối mẹ đổ bánh xèo.

Bạn ước gì bây giờ có thể liên lạc tất cả “người quen xưa”. Thế nào bạn cũng cũng rủ đổ bánh xèo. Món quây quần, có thể cùng nhau đổ bánh, cùng nhau ăn, cùng nhau cười cười nói nói. Người quen của bạn từ đủ mọi nơi, đủ nét mặt. Chắc bây giờ K đen hơn. Bạn đã từng nói nắng Tây Nguyên “ướm mật làn da”, K thì nói “nắng chết mẹ”. Còn con nhỏ ở tù, chắc nó sẽ đòi ăn cháo vịt. Nó nói “nghe mùi gừng, thèm cháo vịt quá chừng”.

Hình như con mèo cào cấu mấy thùng sách cũ trước cửa phòng, bạn giật mình. Lăn qua trở lại một hồi, thôi nhấc mông mò dậy, bạn lững thững bước tới mở cửa, sân thượng đầy nắng. Gió thốc vào mặt mũi. Bạn đưa mắt nhìn ra xa, chỗ mấy tòa nhà cao tầng và tiếng xe ùn ùn dâng lên!

Trời ơi! Thành phố!

kênh Tàu Hủ, tháng 10 năm 2024

Kàra Khonh